Zetten

Hoe lang moet oolong trekken?

Trektijd en hoeveelheid blad horen bij elkaar. Veel blad wil korte infusies; weinig blad wil langer trekken. Alles daartussen is fijn afstemmen.

AfbeeldingZandloper naast een trekkende oolong
Zandloper naast een trekkende oolong

Er bestaat geen universele trektijd voor oolong, want die hangt volledig samen met hoeveel blad je gebruikt en welke methode je kiest. Gebruik je veel blad in weinig water (gongfu), dan zijn een paar seconden genoeg; gebruik je weinig blad in een grote mok (westers), dan reken je in minuten. Begrijp die samenhang en je hebt de trektijd altijd in de vingers.

Westers: denk in minuten

Bij de westerse methode — pakweg 2–3 gram per 250 ml — trek je de eerste infusie ongeveer 2 tot 3 minuten. Verleng elke volgende infusie met ongeveer een minuut, omdat het blad zijn smaak trager vrijgeeft naarmate het uitgeput raakt. Langer dan een paar minuten trekken maakt de thee zelden beter en vaak juist bitter.

Gongfu: denk in seconden

Bij gongfu cha — 5 tot 7 gram in een gaiwan van 100 ml — begin je met slechts 10 tot 20 seconden voor de eerste echte infusie, en verleng je daarna telkens met een paar seconden. Omdat er zoveel blad in zit, is korte tijd genoeg voor een volle kop. De kunst is elke keer volledig af te gieten en op smaak bij te sturen.

Trektijd · richtwaarden
Westers · infusie 12–3 min
Westers · volgende+1 min
Gongfu · infusie 110–20 s
Gongfu · volgende+5–10 s

Gerolde thee heeft tijd nodig om te openen

Strak gerolde oolong — veel Taiwanese en Anxi-thee — geeft de eerste infusies nog weinig prijs omdat de balletjes zich nog moeten ontvouwen. Een korte spoeling vooraf helpt, en de tweede en derde infusie zijn vaak voller dan de eerste. Strengvormige oolong opent sneller en geeft meteen meer. Pas je trektijd dus aan hoe ver het blad al ontvouwen is.

Te lang trekken = bitter

Wordt oolong bitter of samentrekkend, dan is te lang trekken (of te heet water) meestal de boosdoener. Bij langdurige extractie komen naast de aangename stoffen ook meer bittere en scherpe componenten vrij. De oplossing is bijna nooit ‘nog langer trekken’, maar juist korter — en eventueel meer blad gebruiken om toch een volle kop te krijgen.

Proeven en bijsturen

Zie de aanbevolen tijden als startpunt, niet als wet. Proef je eerste infusie en beslis: te licht? Volgende keer iets langer of meer blad. Te sterk of bitter? Korter of koeler. Na een paar sessies met dezelfde thee weet je precies welke trektijd jouw favoriete kop oplevert — en dat is uiteindelijk de enige maatstaf die telt.

Tijd, blad en temperatuur horen samen

Trektijd staat nooit op zichzelf. Meer blad betekent kortere tijd; minder blad langere. Heter water extraheert sneller, dus dan kort je in; koeler water vraagt juist wat langer. Wie deze drie als één geheel leert zien, hoeft geen tabellen uit het hoofd te leren: je voelt aan dat een volle gaiwan met kokend water maar een paar seconden nodig heeft, terwijl een lichtbeladen mok met afgekoeld water minuten mag trekken.

Een ritme voor gongfu

Bij gongfu helpt een eenvoudig ritme. Geef de eerste paar infusies elk zo’n 10 tot 20 seconden en verleng daarna telkens met een paar seconden, wat langer naarmate het blad uitgeput raakt. Merk je dat een infusie te sterk of bitter wordt, giet dan de volgende iets sneller af; wordt hij dun, laat hem dan langer trekken. Zo dans je met de thee mee in plaats van een klok te volgen — en dat is precies waar het bij oolong om draait.

De richttijden uitgelegd

Waarom die specifieke tijden? Bij gongfu zit er zoveel blad in het water dat de extractie razendsnel gaat; tien tot twintig seconden volstaan, en langer zou meteen bitterheid meebrengen. Bij de westerse methode is de blad-waterverhouding veel lager, dus heb je minuten nodig om dezelfde sterkte te bereiken. Het oplopen van de trektijd per infusie compenseert het langzaam uitputten van het blad. Zie de tabellen dus niet als willekeurige getallen maar als een logisch gevolg van de verhouding tussen blad en water — begrijp die logica en je kunt elke situatie inschatten, ook zonder tabel bij de hand.

Bronnen

  1. Ng K.-W. et al., “Oolong tea: A critical review of processing methods, chemical composition, health effects, and risk”, Critical Reviews in Food Science and Nutrition — PubMed — https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28678527/
  2. UNESCO — “Traditional tea processing techniques and associated social practices in China”, Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity (2022) — https://ich.unesco.org/en/RL/traditional-tea-processing-techniques-and-associated-social-practices-in-china-01884