Woordenlijst
Oolong-begrippen van A tot Z
De belangrijkste oolong-begrippen, kort en helder uitgelegd. Handig om bij de hand te houden tijdens het proeven en kopen.

Naslag
Oxidatie
Enzymatische bruining van het theeblad na kneuzing; de belangrijkste variabele die groen, oolong en zwart onderscheidt.
Roostering
Het (vaak op houtskool) verhitten van afgewerkte oolong voor diepte, warme tonen en houdbaarheid.
Cultivar
Een gekweekt theeras met eigen eigenschappen, zoals Qing Xin, Jin Xuan of Rou Gui.
Terroir
Het samenspel van bodem, hoogte, klimaat en plek dat de smaak van een thee mee bepaalt.
Infusie
Eén keer overgieten van hetzelfde blad; goede oolong geeft er meerdere na elkaar.
Gongfu cha
‘Thee met vaardigheid’: veel blad, klein volume, korte opeenvolgende infusies.
Gaiwan
Kommetje met deksel om thee te zetten en gecontroleerd af te gieten.
Yixing
Ongeglazuurde klei uit Yixing waarvan poreuze theepotjes worden gemaakt die warmte en smaak vasthouden.
Yan Yun
‘Rotsrijm’: de minerale, langdurige nasmaak van Wuyi-rotsthee.
Cha Qi
De ervaren, lichamelijke ‘energie’ of nawerking van een thee; subjectief en veelbesproken.
Hui Gan
De terugkerende zoetheid achter in de keel ná het doorslikken.
Mi Xiang
‘Honingaroma’, vaak door insectenbeet, zoals bij Oriental Beauty.
High Mountain Tea
Gao Shan Cha: Taiwanese hooglandthee (meestal boven ~1000 m), bloemig en romig.
Dancong
‘Enkele struik’: strengvormige oolong uit de Phoenix-bergen (Guangdong), beroemd om bloem- en fruitaroma’s.
Begrippen die je het vaakst tegenkomt
Een handvol termen keert telkens terug bij het lezen over oolong. Oxidatie bepaalt of thee groen, oolong of zwart wordt; roostering voegt warme, gebrande diepte toe; cultivar is het theeras; terroir de invloed van de plek.
Daarnaast kom je zetbegrippen tegen als infusie (één opgieting), gongfu cha (veel blad, korte infusies) en gaiwan (kom met deksel). Met deze zeven woorden begrijp je het meeste van wat je leest.
De poëtische termen
De Chinese theetaal heeft woorden voor sensaties waarvoor het Nederlands geen equivalent kent. Yan yun is de minerale ‘rotsrijm’ van Wuyi-thee, hui gan de zoetheid die pas na het doorslikken opkomt, en mi xiang het honingaroma van insectengebeten blad.
Die begrippen zijn meer dan folklore: ze richten je aandacht op de nasmaak en op wat er ná de eerste indruk gebeurt. Wie ze leert gebruiken, gaat merkbaar aandachtiger proeven.
Hoe je deze lijst gebruikt
Je hoeft niets uit het hoofd te leren. Kom je een onbekend woord tegen op een verpakking of in een beschrijving, zoek het dan hier op en lees de bijbehorende pagina — de begrippen krijgen pas echt betekenis zodra je ze aan een thee in je kopje koppelt.
De meeste termen worden vanzelf vertrouwd naarmate je meer verschillende oolongs proeft. Zie deze woordenlijst dus als naslagwerk bij het drinken, niet als leerstof vooraf.
Bronnen
- UNESCO — “Traditional tea processing techniques and associated social practices in China”, Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity (2022) — https://ich.unesco.org/en/RL/traditional-tea-processing-techniques-and-associated-social-practices-in-china-01884
- Ng K.-W. et al., “Oolong tea: A critical review of processing methods, chemical composition, health effects, and risk”, Critical Reviews in Food Science and Nutrition — PubMed — https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28678527/
