Herkomst

Oolong uit Anxi

Anxi in Zuid-Fujian is de bakermat van Tie Guan Yin: strak gerolde oolong die de wereld veroverde, in zowel een frisse jade- als een warme geroosterde stijl.

AfbeeldingGroene theeterrassen in Anxi
Groene theeterrassen in Anxi

Anxi, in het zuiden van Fujian, is onlosmakelijk verbonden met de beroemdste oolong ter wereld: Tie Guan Yin, de ‘IJzeren Godin van Barmhartigheid’. De streek specialiseerde zich in strak gerolde oolong en bouwde daarmee een wereldwijde reputatie op.

Tie Guan Yin: twee stijlen

Anxi-Tie Guan Yin bestaat in twee gedaanten. De moderne, lichte jade-stijl is bloemig en romig, dicht bij groene thee; de traditionele stijl is sterker geoxideerd en geroosterd, met warme tonen van noot en honing. Beide dragen dezelfde naam maar smaken totaal verschillend.

Meer dan Tie Guan Yin

Anxi levert ook verwante cultivars: Huang Jin Gui (‘Gouden Osmanthus’), fijn en bloemig; Ben Shan en Mao Xie (‘Harige Krab’), vaak als toegankelijker alternatief voor Tie Guan Yin. Samen vormen ze een rijke, gerolde-oolongtraditie.

Gerolde vorm

Kenmerkend voor Anxi is de strak gerolde vorm: compacte balletjes die zich in het water traag ontvouwen en hun smaak over vele infusies vrijgeven. Doseer bij voorkeur op gewicht, want de balletjes zwellen sterk op bij het openen.

Erfgoed

De bereidingstechniek van Anxi-Tie Guan Yin — met stappen als verwelken, schudden, fixeren, rollen en roosteren — is erkend als nationaal immaterieel erfgoed en maakt deel uit van de UNESCO-erkende Chinese theetraditie. Anxi geldt daarmee, naast Wuyi, als een van de twee grote oolongcentra van Fujian.

De opkomst van de jade-stijl

Traditioneel was Tie Guan Yin sterker geoxideerd en geroosterd. De voorbije decennia won echter de lichte, groene jade-stijl sterk aan populariteit, met frisse, bloemige thee dicht bij groene thee. Die verschuiving maakte Tie Guan Yin wereldwijd toegankelijk, maar leidde ook tot discussie onder liefhebbers, die de diepte van de traditionele geroosterde stijl missen.

Anxi vandaag

Anxi blijft een enorm productiegebied, met een breed kwaliteitsbereik van eenvoudige dagelijkse thee tot verfijnde topkwaliteit. Voor de koper betekent dat opletten: vraag naar de stijl (jade of geroosterd), de cultivar en de kwaliteit. Wie de moeite neemt, vindt in Anxi zowel een aaibare instapoolong als een diepe, traditioneel geroosterde thee — twee heel verschillende ervaringen onder dezelfde naam.

Tie Guan Yin zetten

De strak gerolde balletjes van Anxi-Tie Guan Yin vragen een beetje geduld. Doseer op gewicht, want de balletjes zwellen bij het openen sterk op, en geef ze een korte spoeling zodat ze zich beginnen te ontvouwen. Zet de lichte, jade-stijl met water rond 90 °C om de bloemige aroma’s te sparen, en de traditionele, geroosterde stijl heter, tot bijna kokend, om de diepte los te maken. In beide gevallen openen de bladeren zich pas na een paar infusies volledig, en zijn juist de tweede tot vierde opgieting vaak het mooist. Wie de thee die tijd gunt, wordt beloond met een van de meest herkenbare en gelaagde oolongs ter wereld.

De cultuur rond Anxi-thee

Tie Guan Yin is voor Anxi meer dan een product; het is een economische en culturele pijler. De streek leeft grotendeels van thee, en de bereidingstechniek wordt van generatie op generatie doorgegeven en gekoesterd als erkend erfgoed. Er hangen legenden aan de naam — de ‘IJzeren Godin van Barmhartigheid’ zou een boer in een droom naar een verwaarloosde theestruik hebben geleid — die de thee een bijna mythische status geven. Die combinatie van dagelijkse betekenis en cultureel prestige verklaart waarom Anxi, naast Wuyi, geldt als een van de twee spirituele thuishavens van de Chinese oolong.

Bronnen

  1. China Daily — “Traditional tea processing techniques well inherited in China” (Anxi Tieguanyin, tienstaps proces) — https://ningbo.chinadaily.com.cn/2023-03/28/c_873140.htm
  2. UNESCO — “Traditional tea processing techniques and associated social practices in China”, Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity (2022) — https://ich.unesco.org/en/RL/traditional-tea-processing-techniques-and-associated-social-practices-in-china-01884